ดอกเบี้ย Flat กับ Effective ต่างกันอย่างไร และคำนวณอย่างไร

ปรับปรุงล่าสุด: 2 ตุลาคม 2569 · จัดทำโดยทีมสมาร์ทคุ้ม · ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงิน

ผู้ให้บริการบางรายโฆษณาดอกเบี้ย "เริ่มต้น 3.18%" ขณะที่อีกรายบอก "18% ต่อปี" ตัวเลขสองตัวนี้เทียบกันตรงๆ ไม่ได้ ถ้าคนละวิธีคิด

Flat Rate

คิดดอกเบี้ยจากเงินต้นตั้งต้นตลอดสัญญา แม้คุณจะผ่อนคืนไปแล้วบางส่วน สูตรค่างวดคือ (เงินต้น + เงินต้น × อัตรา × จำนวนปี) ÷ จำนวนเดือน

Effective Rate

คิดจากเงินต้นคงเหลือจริง เมื่อผ่อนไปเรื่อยๆ เงินต้นลด ดอกเบี้ยจึงลดตาม ตัวเลขนี้สะท้อนต้นทุนที่แท้จริงต่อปี และใช้เทียบข้ามผู้ให้บริการได้

ตัวอย่าง

กู้ 100,000 บาท Flat 5% ต่อปี ผ่อน 3 ปี (36 งวด)

• ดอกเบี้ยรวม = 100,000 × 5% × 3 = 15,000 บาท
• ยอดรวมที่ต้องจ่าย 115,000 บาท ค่างวดประมาณ 3,194 บาท
• เมื่อแปลงเป็น Effective จะอยู่ที่ประมาณ 9.3% ต่อปี สูงกว่าตัวเลข Flat เกือบเท่าตัว

หลักคร่าวๆ คือ สัญญาที่ผ่อนหลายปี ตัวเลข Effective มักอยู่ราว 1.7–1.9 เท่าของ Flat (ขึ้นกับระยะเวลาผ่อน ตัวอย่างข้างต้นเป็นการคำนวณจริง ส่วนช่วงนี้เป็นการประมาณ)

ทำอย่างไรไม่ให้ถูกหลอกด้วยตัวเลข

• ถามเสมอว่า "ตัวเลขนี้ Flat หรือ Effective"
• ขอค่างวดและยอดชำระรวมตลอดสัญญา แล้วเทียบกับยอดกู้
• นับค่าธรรมเนียมและเบี้ยประกันที่บังคับรวมด้วย

เครื่องคำนวณของสมาร์ทคุ้มแปลงให้แล้วตามวิธีคิดของแต่ละผู้ให้บริการ (Flat หรือ Effective) จึงเทียบค่างวดกันได้ที่ยอดกู้และระยะเวลาเดียวกัน